H VİZE KATEGORİSİ

H vize kategorisi, Amerika'da geçici süre profesyonel olarak çalışmak için yapılan giriş çıkışları düzenler. Bu kategori altındaki dört vize türünden ( H-1B, H-2A, H-2B, H-3) en yaygın olarak kullanılanı ve konumuzla direk ilişkili olanı H-1B vizesidir. Bu vize, Amerika'da eğitimini ve/veya stajını tamamlayan öğrencilerin "full time" çalışmaya başlayabilmeleri için gerekli olan vize türüdür. H-1 vize işlemlerini Amerika içinde INS ofisleri, A.B.D. dışında da A.B.D. Konsoloslukları yapmaktadır.

ABD'de vize konusunda yapılacak yeni bir düzenlemeyle, ülkede çalışan yabancı uyruklular vize yenilemek için ülke dışına çıkmak zorundalar. 16 Temmuz 2004'ten itibaren uygulanmaya geçen kurallar çerçevesinde, ABD'de çalışan yabancı gazeteci, atlet, yatırımcı, yöneticiler gibi vasıflı ve vasıfsız işçiler, yurtdışındaki ABD büyükelçiliklerine başvurarak mülakattan geçip parmak izlerini verdikten sonra vize yenileyebiliyor.

H1 GEÇİCİ ÇALIŞMA VİZESİ NEDİR?

H Vize Kategorisi altındaki dört vize türünden (H-1B, H-2A, H-2B, H-3) en yaygın olarak kullanılanı H-1B vizesidir. Bu vize A.B.D.'ye "uzmanlık isteyen iş" alanlarında çalışmak üzere geçici olarak gelmek isteyen bireylere verilir. Burada "uzmanlık isteyen iş" kavramı, lisans, yüksek lisans veya eşdeğer bir eğitim sonrası kazanılmış uzmanlığın teori ve pratikte uygulandığı bir iş dalı anlamındadır (mimarlık, mühendislik, tıp, hukuk, muhasebe gibi.)

H-1B vizesine sadece Amerika'da bulunan, vergi numarası olan ("Internal Revenue Service Tax Identification Number") ve personel çalıştırabilen işveren konumundaki gerçek veya tüzel kişiler başvurabilirler. Başvuru Göçmen Bürosu (INS) ile iletişime geçerek gerçekleştirilir. H-1B vizesi sadece uzmanlık isteyen iş alanlarında kullanıldığı için, adına başvuruda bulunulan kişinin en az dört senelik üniversite eğitimi almış olması şarttır. (İş tecrübesinin üniversite öğrenimine denk sayılabilmesi için, çalışanın eğitiminde eksik kalan her yıl için 3 yıllık uzmanlık eğitimi ya da iş tecrübesininin ispatlanması gerekir.) Ayrıca resmi bir işçi-işveren ilişkisinin de ispatlanması gerekir.

"Ücret Zorunluluğu" (Wage Obligation) prensibi, H-1B vizesi ile çalışan kişinin aldığı ücretin, en az sözkonusu pozisyon için genel olarak ödenen ücret kadar olmasını öngörür. Dolayısıyla şirketler maliyeti düşük olduğu için değil, kalifiye olduğu için çalışanları adına H-1B vizesine başvururlar. Ayrıca işveren, H-1B ile çalıştırmayı düşündüğü kişinin işe başlamasının 90 gün öncesi ve sonrasında A.B.D vatandaşı bir çalışanını işten çıkarmamayı garanti eder. Tüm bunlar Amerika'da çalışma ve yaşama pahasına bir Amerikalı'dan daha düşük maaşla aynı işi yapmaya razı yabancı ülke vatandaşlarının işverenlerce sömürülmesinin önünü kesme amaçlıdır.

İşverenin H-1B vizesi ile çalıştırdığı kişiyi tek taraflı olarak işten çıkardığı durumlarda, çalışanın ülkesine dönüş için tüm seyahat masrafları işveren tarafından karşılanır.

H-1B vizesinin alınabilmesi için birkaç farklı birimin onayı gereklidir. Bu sebeple vize alarak göreve başlayabilmek için üç aya kadar çıkabilen bürokratik bir süreç gerekmektedir. Üç yıl süre için hazırlanan H-1B vizesi, işverenin talebi üzerine üç yıl için bir kere daha uzatılabilmekteydi. 17 Ekim 2000'de kabul edilen ve H-1B vizesi ile ilgili yenilikler getiren 'Amerikan Rekabetçiliği' (American Competitiveness) yasasına göre çalışma süresi altı yıldan sonra da uzatılabilir hale gelmiştir.

Yaygın kanının aksine H-1B kotası Amerika'da çalışan toplam yabancı profesyonel sayısını belirtmez, çünkü süresi uzatılan H-1B vizeleri kotaya dahil değildir. Bu vizeyi alan kişinin eş ve çocukları H-4 vizesi alarak Amerika'ya giriş yapar, ancak bu vize ile çalışmak mümkün değildir. H1 vizeli kişiler sonrasında Yeşil kart (Green Card) edinme ve sürekli Amerika'da kalma yolları arayabilirler.

Üniversite veya master eğitiminizi tamamladıktan sonra vizenizi F1 öğrenci vizesinden H-1B geçici çalışma vizesine değiştirebilmeniz için F1 vizesi ile çalışmaya başladığınız kuruluşun sizin adınıza INS'e başvuruda bulunması, bir başka deyişle size sponsor olması gerekir..

Amerikan kuruluşlarının sponsor olması genelde zor ve yavaş bir süreçtir. Öğrencilik süresince bu kuruluşlarla stajlar, projeler veya diğer vesilelerle yakın ilişki içerisinde olma ve de yüksek performansta çalışma gibi faktörler şansınızı arttıracak etkenlerden bazılarıdır

1 EKİM 2003 TARİHİNDEN İTİBAREN H-1B KOTASI DÜŞÜRÜLÜYOR

17 Ekim 2000 tarihinde Amerikan başkanı tarafından onaylanarak 2001, 2002 ve 2003 mali yıllarında 195,000 olarak belirlenen H-1B kotası, Amerikan kongresi aksi yönde bir karar çıkarmadığı taktirde 2004 mali yılı için 1 Ekim 2003 tarihinde geçerli olmak kaydı ile 65,000'e düşürülecektir. Bu nedenle H-1B statüsünde vize başvurusu yapacak olan kişilerin mümkün olduğunca erken başvurularını yapmaları tavsiye edilmektedir.

17 EKİM 2000'de DEĞİŞEN H1 YASASININ GETİRDİĞİ YENİLİKLER

17 Ekim 2000 tarihinde onaylanan 'Amerikan Rekabetçiliği Kanunu' (American Competitiveness for the 21st Century Act-AC21) H-1B vizesi ile çalışma olanağı bulan yabancı öğrencilerin yararına büyük değişiklikler içermektedir. Yürürlüğe giren yasa H-1B işlemlerinin yanısıra çalışmaya dayalı kalıcı oturma izni ile ilgili iyileştirmeler de getirmektedir.

Bütün yeni kanunlarda olduğu gibi yasa ile getirilen yeni terimler ve uygulamalar açıklanmış, ilgili kamu kurumları ve kamuoyunun yorumuna sunulmuştur. Yasa henüz yeni olduğu için Göçmenlik Bürosu (INS) ya da diğer ilgili kamu kurumları henüz bir düzenleme yapmadılar ve 'kurum içi' duyurularda bulunmadilar. Dolayısıyla yasanın uygulamaları henüz netlik kazanmamış olmakla beraber H-1B ile ilgili olarak getirilen değişiklikler şu şekilde belirtilmiştir:

Yüksek öğretim kurumları, kar amacı gütmeyen araştırma kuruluşları ve başka belirli kurumların çalışanları H-1B kotası dışında tutulmuştur.

Yukarıda belirtilen kurumlar ile ilkokul, ortaokul ve eğitim hastaneleri yeni yasa ile 1000 dolara çıkarılan ve işveren kurum tarafından ödenmesi gereken H-1B 'eğitim' ücretinden muaf tutulmuşlardır.

H-1B statüsü bir işverenden diğerine 'taşınabilir' hale getirilmiştir. İşyerlerini değiştirmek isteyen H-1B sahibi çalışanlar, yenilenen başvurularının onaylanmasını beklemeksizin yeni işveren tarafından dosyaları teslim edilir edilmez çalışmaya başlayabilirler.

Sürekli olarak ayrılan kotanın altında kullanılan belirli göçmen vizeleri, çalışmaya dayalı vize başvurularındaki yığılmayı önlemek amacıyla yeniden paylaştırılacaktır.

Yeni yasa ile göçmenlik başvurularına ve çalışma izinlerine esneklik getirilmiştir. Daimi oturma izni için yaptıkları başvuruları uzun süredir bekletilenlerin yasallıklarını korumaları için gerekli düzenlemeler yapılmış, ayrıca H-1B vizesi sahiplerinin toplam çalışma sürelerini altı yılın üzerine çıkarmak da mümkün hale getirilmiştir.

H1- B kotası 1998 yılında 50,000 adet arttırılarak 115,000 olarak belirlenmişti. Yeni yasa ile bu miktar bir daha arttırılarak önümüzdeki üç sene boyunca her sene için 195,000'e çıkarılmıştır.

ÇIKIŞ HARCINDAN MUAFİYET

ABD'de çalışma iznine sahip iseniz, Türkiye'den çıkışta konut fonu harcı vermemeniz için size en yakın T.C Konsolosluğu aracılığı ile pasaportunuza "yurtdışında geçimini temin etmektedir" damgası bastırabilirsiniz. Posta yolu veya şahsen müracaat edebilirsiniz. Bulundurmanız gereken evrak pasaportunuz ve çalışma vizenizdir. Bu uygulama sadece çalışma vizesi ile ABD'de bulunanlar için geçerli olmaktadır. Çifte vatandaşların bu damgaya ihtiyaçları bulunmamaktadır. Çifte vatandaşlar Türkiye'den çıkışta ABD pasaportlarını göstermeleri yeterli olmaktadır. Ayrıca bunun geçerlilik süresi bu uygulama kalkana kadar, pasaportunuzda bulunduğu müddetçe geçerli olmaktadır.